Greinasafn
8. febrúar 2010
Ég hef verið dálkahöfundur við ýmsa fjölmiðla mörg undanfarin ár. Má þar nefna dálkinn Viðhorf í Blaðinu frá 2005 til 2007, Veröld sem væri… í Viðskiptablaðinu frá 2003 til 2005 og reglubundna Kjallara á DV, hinu gamla, frá 2000 til 2003. Þá flutti ég vikulega pistla í Íslandi í bítið, morgunsjónvarpi Stöðvar 2, árið 2001. Kosningaveturinn 2007 mættumst við Guðfríður Lilja Grétarsdóttir vikulega í morgunútvarp Bylgjunnar. Auk þess hafa birst eftir mig greinar í Morgunblaðinu, Fréttablaðinu og ýmsum tímaritum.
Hér að neðan má finna ýmsar nýjustu greinanna.
¿Tienen que pagar los islandeses?
8. febrúar 2010
Tras el colapso absoluto del sistema bancario islandés en octubre de 2008 se ha producido una situación interesante y única en las relaciones entre los respectivos gobiernos de Islandia, de una parte, y Reino Unido y Holanda de otra. Estos últimos mantienen que el Estado Islandés tiene obligaciones de garantía sobre las cuentas de depósitos constituidas a través de la banca de internet del ya quebrado Landsbanki en los dos países, los depósitos Icesave. Al producirse la quiebra del banco, los gobiernos británico y holandés decidieron unilateralmente compensarles a los depositarios de sus países la pérdida de sus ahorros. Ahora exigen que Islandia les restituya el dinero en su totalidad. A través del llamado acuerdo Icesave, el gobierno islandés aceptó las exigencias de Inglaterra y Holanda aunque sujeto a la aprobación del parlamento del país de tales obligaciones financieras. En este sentido, el verano pasado el parlamento aprobó una ley que reconoce una garantía estatal de préstamos concedidos por Reino Unido y Holanda. No obstante, de acuerdo con dicha ley la garantía estatal está condicionada por ciertos requisitos tales como el crecimiento económico futuro de Islandia y el periodo de vigencia del acuerdo. Meira
Þurfa Íslendingar að borga?
8. febrúar 2010
Áhugaverð og einstök staða er komin upp í samskiptum íslenskra stjórnvalda annars vegar og breskra og hollenskra stjórnvalda hins vegar í kjölfar algers bankahruns á Íslandi í október 2008. Bretar og Hollendingar hafa haldið því fram að íslensk stjórnvöld beri fjárhagsábyrgð á internetinnlánsreikningum sem hinn íslenski banki Landsbanki rak í löndunum tveimur, svokölluðum Icesave reikningum. Bretar og Hollendingar ákváðu sjálfir að greiða innistæðueigendum innistæður sínar við gjaldþrot bankans. Nú vilja þeir að Ísland endurgreiði þeim féð að fullu. Með svokölluðu Icesave samkomulagi féllst ríkisstjórn Íslands á kröfur Breta og Hollendinga, með fyrirvara um samþykki alþingis á slíkum fjárhagsskuldbindingum. Meira
Eru allir bankar í Evrópu ríkisbankar?
24. júlí 2009
Stjórnmálamenn og svokallaðir samningamenn Íslands í Icesave málinu halda þeirri sérkennilegu lögskýringu á lofti að tilskipun Evrópusambandsins um tryggingarsjóð innstæðueigenda leiði til þess að íslenska ríkið beri ábyrgð á innstæðum Landsbankans í Bretlandi. „Íslenska þjóðin verður að standa við skuldbindingar sínar“ er slagorð þeirra sem fá borgað fyrir að gæta hagsmuna þjóðarinnar og falla æði margir í stafi við herópið. Fullyrt er að þær skuldir sem Landsbankinn, einkarekin fjármálastofnun, stofnaði til, séu í reynd skuldbindingar íslensku þjóðarinnar. Meira
Færri og skýrari verkefni
14. mars 2009
Menn hafa lengi reynt að spara í ríkisrekstrinum með flötum niðurskurði. Öllum ríkisstofnunum er reglulega gert að spara um svona 1%, jafnvel 2% ef fjármálaráðherrann vill sýnast mjög sparsamur. Niðurstaðan er jafnan að útgjöldin aukast ár frá ári. Í haust var litið svo á að öllum ráðuneytum hefði verið gert að skera niður um 5-10%. Það hljómaði vel en útgjöldin árið áður höfðu raunar verið aukin um nær 20%. Það var ekkert borð fyrir báru. Alþingi samþykkti því í desember síðastliðnum fjárlög fyrir þetta ár með 150 milljarða króna halla. Meira
Baráttugleði
12. mars 2009
Við Íslendingar létum ýmislegt eftir okkur á undanförnum árum sem við hefðum betur látið ógert. Margt af því var gert fyrir það sem leit út fyrir að vera ódýrt erlent lánsfé en hefur með falli krónunnar breyst í skuldafen. Upp úr þessu feni er erfitt er að komast þegar tekjur eru í íslenskum krónum eða jafnvel ekki til staðar. Þessi erlenda skuldsetning sligar ekki bara heimili og fyrirtæki heldur hefur hún komið sveitarfélögum eins og Hafnarfjarðarbæ á kaldan klaka. Kostnaði af ýmsum öðrum verkefnum hins opinbera var einfaldlega vísað inn í framtíðina. Tónlistarhúsið er dæmi um óábyrga hegðun af því taginu en þar voru skattgreiðendur gerðir áskrifendur að stórkallalegum byggingaframkvæmdum í 35 ár. Áskriftin átti að kosta 600 milljónir króna á ári.
Falskur tónn
26. febrúar 2009
Ríkið og Reykjavíkurborg verða ekki aflögufær næstu árin vegna samdráttar í efnahagslífinu. Tekjutap ríkisins er þegar komið fram að verulegu leyti með miklu falli í neyslusköttum.
Sveitarfélögin munu sömuleiðis finna fyrir lægri útsvarstekjum er fram í sækir. Engu að síður kynntu ríki og borg í síðustu viku samkomulag um að halda áfram byggingu tónlistarhússins við Reykjavíkurhöfn. Talið er að það kosti 13 milljarða að ljúka byggingu hússins en þegar framkvæmdir hófust var sagt að bygging tónlistar- og ráðstefnuhússins myndi kosta 12 milljarða. Nú er búið að reisa húsið en engu að síður mun það kosta 13 milljarða að ljúka því! Hver ætli endanleg tala verði? Þessa 13 milljarða hafa hvorki ríki né borg til reiðu en ætla engu að síður að eyða þeim. Hafa menn ekki fengið nóg af skuldsettum ævintýrum?
Ábyrgð á fjármálafyrirtækjum
12. febrúar 2009
Það er gott út af fyrir sig hver margir eru boðnir og búnir til að leggja fram hugmyndir um endurreisn atvinnulífsins og raunhæfar aðgerðir til að leysa vanda þeirra heimila sem orðið hafa fyrir áföllum. Þó verður að hafa í huga að sumar þessara tillagna leysa ekki þann raunverulega vanda sem við eigum í þessa dagana. Einkum er það vegna þess að þær lausnir sem menn varpa fram varða gjarnan bara afmarkaðan þátt þeirrar endurreisnar sem nauðsynleg er, allt eftir því hver ráðgjafinn er í hvert sinn.
Í nýlegri skýrslu þeirra Jóns Daníelsson og Gylfa Zoëga (Hagkerfi bíður skipbrot; 9. febrúar sl.) setja þeir fram á skilmerkilegan hátt nokkur atriði varðandi ástæður og aðdraganda sem vert er að gefa gaum.
Traustara heilbrigðiskerfi
12. febrúar 2009
Umræður um heilbrigðismál vekja oft upp heitar tilfinningar. Hugleiðingum um aukna þátttöku einkaaðila í rekstri heilbrigðisþjónustu fylgja gjarnan andköf. Sumir hafa þannig ekki mátt heyra minnst á nokkurs konar einkarekstur í heilbrigðisþjónustu, hvað þá einkavæðingu. Þaðan af síður hafa þeir viljað ræða hugmyndir um slíkt. Nýr heilbrigðisráðherra er einn þeirra. Meira
Þingvarlastjórnin
7. febrúar 2009
Þá er Þingvallastjórnin búin að kveðja. Fólkið með eggin, grjótið og bálkestina sagði hana ekki hafa umboð kjósenda þótt leitun hafi verið að myndarlegri þingmeirihluta. Flokkarnir sem að henni stóðu voru jafnframt sammála um að boða til þingkosninga í vor og sækja nýtt umboð. Í fjarveru formannsins liðaðist Samfylkingin hins vegar í sundur. Við stjórninni er tekin stjórn tveggja flokka sem fengu samtals 41% atkvæða í þingkosningum fyrir tveimur árum. Í stjórninni sitja tveir ráðherrar sem enginn hefur kosið og engum kom til hugar að yrðu handhafar framkvæmdavaldsins. Þetta er svipað sýnishorn af lýðræðisbyltingu Samfylkingar og landsfundur hennar þar sem 500 fundargestir greiddu 890 atkvæði.
Fjármálakreppur og ríkisafskipti
10. desember 2008
Víða um lönd standa nú öll spjót á seðlabönkum, fjármálaeftirliti og öðrum stjórnvöldum fyrir mistæka stjórn peningamála, haldlausar reglur og slakt eftirlit með fjármálastofnunum. Ótrúlegar fjárhæðir eru teknar úr vösum skattgreiðenda og færðar fjármálafyrirtækjum í vanda. Þegar upp verður staðið mun engin atvinnugrein hafa hlotið jafn mikla ríkisaðstoð og fjármálastarfsemi nú um stundir.
Þetta á ekki síst við engilsaxnesku ríkin, Bandaríkin, Bretland og Írland en einnig lönd eins og Spán þar sem fasteignabóla hefur nú sprungið með hvelli. Ekki þarf að fjölyrða um ástandið hér á landi eftir að leka fór úr verðbréfabólunni síðla árs 2007, uppblásið húsnæðisverð tók að lækka, gjaldmiðillinn féll og stærstu bankar landsins lögðu upp laupana.
Sem von er velta menn því fyrir sér hvað valdi verðbólum af þessu tagi. Hvernig verða væntingar manna svo óraunhæfar? Hvernig verða svo kerfisbundin mistök í rekstri fyrirtækja og almennt ofmat á fasteignum og verðbréfum? Hvað veldur því að atvinnugrein, eins og íslenska fjármálakerfið, þurrkast nær út á einni nóttu? Hvernig í ósköpunum lenda fjármálafyrirtæki um allan hinn vestræna heim í vandræðum í sömu mund?
Nefnd um meira en Evrópumál
8. desember 2008
Sjálfstæðismenn eiga ærið verkefni fyrir höndum næstu vikurnar, samhliða jólabakstrinum eins og því hefur verið lýst af formanni eins stjórnarandstöðuflokksins. Landsfundi flokksins hefur verið flýtt og af því tilefni hefur verið skipuð nefnd sem fengið hefur það hlutverk að skoða m.a. stöðu Íslands gagnvart Evrópusambandinu. Nefndinni er ætlað að skila af sér skýrslu til landsfundar sem væntanlega mun í kjölfarið taka afstöðu til niðurstöður nefndarinnar. Hefur þessi nefnd verið kölluð Evrópunefnd. Sú nafngift er hins vegar ekki alveg lýsandi fyrir hlutverk hennar, að minnsta kosti ekki eins og formaður flokksins kynnti það í upphafi. Meira
Hvað á næsta ríkisstjórn að gera?
14. júní 2007
Stuttu eftir kosningarnar í vor var ég beðin um að setja á blað skilaboð mín til næstu ríkisstjórnar fyrir hið ágæta þjóðmálarit Þjóðmál. Ritið lagði fram þá spurningu sem hér er í yfirskrift. Auk mín svara henni Ragnhildur Kolka, Hannes H. Gissurarson og Heiðrún Lind Marteinsdóttir.
Ég kaus af þessu tilefni að nefna þrennt sem ég tel brýnt að ný ríkisstjórn leggi áherslu á: skattalækkanir, samgöngumál og heilbrigðismál. Greinina má finna hér. Meira
Áfram á traustum grunni
28. maí 2007
Stefnuyfirlýsingu hinnar nýju ríkisstjórnar hefur verið afskaplega vel tekið. Yfirlýsingin ber með sér að ákveðið hefur verið að halda áfram á sömu braut og síðustu ár. Áfram verður unnið að því að efla atvinnulíf og efnahag, sem er grundvöllur þess að áfram verði unnið að umbótum á sviði velferðarmála. Meira
Þekkir þú einhver dæmi þess?
10. maí 2007
Það er áberandi að vinstri menn tala lítið um skattahækkanir í
kosningabaráttunni. Þó studdu þeir ekki skattalækkanir síðustu ára; hvorki
lækkun tekjuskatts einstaklinga né afnám eignarskatts. Á meðan ríkisstjórnin
lækkaði þessa skatta og fleiri til voru vinstri menn í R-listanum uppteknir
við að hækka útsvarið í Reykjavík. Útsvarshækkun R-listans gerir það að
verkum að Reykvíkingar njóta ekki til fulls þeirrar lækkunar á tekjuskatti
sem ríkisstjórnin stóð að. Útsvar til sveitarfélaganna er hluti af
tekjuskattinum sem við greiðum og undanfarin ár hafa tekjur sveitarfélaganna
af tekjuskatti einstaklinga verið hærri en tekjur ríkisins. Það þýðir að
meðalmaðurinn greiðir stærri hluta launatekna sinna til sveitarfélags en
ríkissjóðs. Þessi staðreynd kemur ef til vill spánskt fyrir sjónir þar sem
ríkið innheimtir hærra skatthlutfall en sveitarfélögin. Ríkið veitir hins
vegar persónuafslátt sem sveitarfélögin gera ekki.
Viðhald í Vesturbænum
24. apríl 2007
Hér er grein eftir mig sem birtist í Vesturbæjarblaðinu einhvern tímann árið 2005. Hún fjallar um litla lausn á bílastæðavandanum og viðhaldi gatna og gangstétta.
Að leggja sitt af mörkum
30. desember 2006
Að leggja sitt af mörkum
Sjálfboðastarf hvers konar verður gjarnan meira áberandi á þessum árstíma en öðrum. Jólin og hátíðarundirbúningurinn vekja marga, vonandi sem flesta, til umhugsunar um hag þeirra sem eiga við einhvers konar erfiðleika etja. Þeir sem eru veikir, fátækir, einmana eða fá af einhverjum sökum ekki notið þess sem jólahátíðin hefur upp á að bjóða, eiga samúð okkar sem erum betur á okkur komin. Þessari samúð er gjarnan komið á framfæri með milligöngu fólks sem gefur tíma sinn og vinnu í þágu bágstaddra. Meira
Vín og mat ríkisins
7. desember 2006
Ánægjulegt er að sjá nú lagt fram á Alþingi lagafrumvarp um verulega skattalækkun. Lagt er til að virðisaukaskattur á matvæli lækki úr 24,5% í 7%, að þjónusta á veitinghúsum beri framvegis 7% virðisaukaskatt í stað 24,5% eins og nú er og að vörugjöld á flest matvæli verði felld niður. Allt er þetta í samræmi við yfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá því í haust um aðgerðir til þess að lækka matarverð á Íslandi. Tekjulækkun ríkissjóðs vegna alls þessa er áætluð um tíu og hálfur milljarður á ári. Meira
Sjálfstætt á markaði í almannaþágu?
23. nóvember 2006
Lagafrumvarpið um Ríkisútvarpið, sem nú bíður afgreiðslu alþingis, er fyrir ýmsar sakir merkilegt. Í fyrsta sinn er sett fram efnislega tillaga að opinberu hlutafélagi en fyrirbærið ohf. var lögfræðilega kynnt til sögunnar með breytingu á lögum um hlutafélög fyrr á þessu ári. Þá er í frumvarpinu sett fram nánari útlistun en er í núgildandi lögum á því hvað felist í útvarpsþjónustu í almannaþágu en það mun vera meginhlutverk RÚV. Um leið gerir frumvarpið þó einnig ráð fyrir nokkuð víðtækri starfsemi RÚV þess utan. Meira
Auglýsingabann í prófkjörum
14. nóvember 2006
Hverjir skyldu hafa mesta hagsmuni af því að settar séu strangar reglur um auglýsingar og kynningar á frambjóðendum í prófkjöri og auglýsingar jafnvel bannaðar? Augljóslega þeir prófkjörsþátttakendur sem þegar eru þekktir, annað hvort af verkum sínum sem sitjandi stjórnmálamenn eða vegna áberandi starfa sinna á öðrum vettvangi. Aðrir þátttakendur eiga allt undir því að koma sér á framfæri við kjósendur. Í þeim efnum dugar engin ein aðferð. Meira
Verkefnin framundan
28. október 2006
Á næsta kjörtímabili blasa mörg krefjandi verkefni við nýrri ríkisstjórn undir forystu Geirs H. Haarde formanns Sjáfstæðisflokksins.
Skattalækkun
Í fyrsta lagi þarf að halda áfram að lækka tekjuskatt einstaklinga. Það er raunhæft markmið að skatturinn verði kominn niður í um 30% við lok næsta kjörtímabils en hann er nú tæp 37%. Þetta getur gerst með því að ríkið lækki sinn hlut niður í 18% eða í það sama og það tekur af fyrirtækjum.
Prófkjörið er einstakt tækifæri
28. október 2006
Lýðræðið er langt frá því að vera fullkomið. Það er þó besta stjórnarformið sem við þekkjum. Undanfarnar vikur hef ég tekið þátt í prófkjörsbaráttu stærstu stjórnmálahreyfingar landsins. Það hefur verið afar ánægjulegur tími. Félagsmenn í Sjálfstæðisflokknum hér í Reykjavík eru um 20 þúsund. Ég hef fengið færi á að ræða við mjög marga þeirra, bæði þá sem komið hafa á kosningaskrifstofu mína við Austurvöll, þá sem ég hef rætt við í síma og hitt á ótal fundum og mannamótum. Það er ómetanlegt fyrir þá sem vilja taka þátt í stjórnmálum að fá tækifæri til að heyra sjónarmið þeirra sem valdið hafa, kjósenda.
Hundraðshlutinn sem hvarf
18. október 2006
Ríkisstjórnin kynnti í síðustu viku að virðisaukaskattur, vörugjöld og tollar verði lækkuð eða lögð af þann 1. mars á næsta ári. Samtals ætla menn að lækkunin muni nema 7 milljörðum króna á heilu ári, eða nærri 23 þúsund krónum fyrir hvern landsmann. Það munar um minna.
Ríkisstjórnin hefur jafnframt tilkynnt að aukið verði við vegaframkvæmdir á næstu árum þar sem allt stefni í að þenslan svonefnda sé að minnka og draga muni úr verðbólgu á næstunni. Meira
Afnám tolla er besta þróunaraðstoðin
16. október 2006
Í ræðu sem Valgerður Sverrisdótttir utanríkisráðherra flutti á allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna í lok september kynnti hún aukin framlög íslenska ríkisins til þróunarmála. Hér í Fréttablaðinu hefur farið fram fjörug umræða að undanförnu um gagnsemi slíkrar þróunaraðstoðar. Meira
Eldri borgarar, atvinnuþátttaka og heimilishald
14. október 2006
Helsti gallinn á velferðarkerfum ríkis og sveitarfélaga er oft hve ósveigjanleg þau eru. Þessi stirðleiki stafar meðal annars af því að eitt verður yfir alla að ganga þegar deilt er úr sameiginlegum sjóðum landsmanna. Í opinberum kerfum er oft lítið hægt að taka tillit mismunandi þarfa og aðstæðna ólíkra einstaklinga. Það er hins vegar viðvarandi verkefni stjórnmálamanna að laga slík kerfi að breyttum aðstæðum í þjóðfélaginu almennt. Á undanförnum árum hafa sífellt fleiri gert athugasemdir við tekjutengingu lífeyris. Meira
Lækkum skatta og fækkum þeim
5. október 2006
Skattar geta skipt sköpum. Ekki aðeins fyrir ríki og sveitarfélög heldur einnig einstaklinga, fjölskyldur og fyrirtæki. Lengi sást mörgum yfir að hagsmunir ríkissjóðs og skattgreiðenda geta farið saman. Það er hvorugum í hag að skattar séu háir. Meira
Enn ein þrasnefndin á kostnað almennings
3. október 2006
Umræðan Sannleiksnefnd í leyniþjónustumálum
Steingrímur J. Sigfússon formaður vinstrigrænna lagði það til í sjónvarpsfréttum um daginn að sett yrði á legg opinber „sannleiksnefnd” sem myndi rannsaka hvernig lögregla fylgdist með þeim hópum sem höfðu í hyggju að kollvarpa lýðræðinu á Íslandi. Steingrímur lagði til að nefndin yrði þannig skipuð að hún „væri hafin yfir alla tortryggni”. Þetta hljómar allt mjög vel en er því miður augljós snara sem stjórnarandstöðuþingmaður leggur í þeirri von að ríkisstjórnin láti glepjast. Meira
Nýtum og njótum
24. september 2006
Það eru vaxtarverkir í umhverfisverndarumræðunni. Vinstri flokkarnir eru eins og óþæg börn sem halda að þau geti hrifsað til sín það sem þeim hentar. Ef ekki er tekið á þeim af festu er hætt við að þeir gangi á lagið. Hér áður fyrr reyndu vinstri flokkarnir að slá eign sinni á velferðarmál með því að kenna flokka sína við alþýðuna og svo síðar að einoka jafnréttismál með því að stofna sérstakt kvennaframboð, rétt eins og jafnréttismál kæmu körlum ekki við. Ekkert af þessu stóðst tímans tönn. Nú reyna þeir við umhverfismálin. Meira
Því þéna karlmenn meira?
20. september 2006
Bókardómur
Warren Farrell: Why Men Earn More, Amacom 2005, 270 bls.
„Mestu máli skiptir er að hafa gaman af því sem maður vinnur við”, - er viðkvæðið hjá sumum. „Bara að láta drauma sína rætast, fylgja eðlishvötinni og gera það sem maður gerir best og þá vegnar manni vel. Peningarnir fylgja þá bara áreynslulítið í kjölfarið.” eru gjarnan skilaboð sérfræðinga á sviði sjálfshjálpar. Dr. Warren Farrell, höfundur bókarinnar Why Men Earn More, tekur undir þetta útbreidda viðhorf til starfsánægju. Upp að vissu marki.
Samfylkingin alveg græn
16. september 2006
Umræðan
Breytt landslag í umhverfismálum Þegar húsfyllir varð á tónleikum heimsfrægra tónlistarmanna í Laugardalshöll í janúar síðastliðinn skipti Samfylkingin skyndilega um skoðun á Norðlingaölduveitu. Á tónleikunum, sem voru sjálfsagt alveg órafmagnaðir, mun virkjuninni hafa verið hallmælt og daginn eftir fundaði þingflokkur Samfylkingarinnar og varð andvígur þessari virkjun sem hann hafi áður stutt. Meira
